Τι είναι η σιδηροπενία – σιδηροπενική αναιμία;
Σιδηροπενία είναι η ανεπάρκεια σιδήρου στον οργανισμό και είναι η πιο συνηθισμένη διατροφική ανεπάρκεια στα παιδιά.
Αν παραμείνει αδιάγνωστη οδηγεί σε σιδηροπενική αναιμία, με σημαντικές συνέπειες στην υγεία και την ανάπτυξη.
Τι προβλήματα προκαλεί η σιδηροπενική αναιμία;
Τα παιδιά με σιδηροπενική αναιμία έχουν φτωχότερες νευρογνωστικές επιδόσεις σε σχέση με τα παιδιά χωρίς αναιμία. Αυτό μπορεί να αφορά την κατανόηση γραπτού κειμένου κατάλληλου για την ηλικία τους, τη μνήμη, τις επιδόσεις τους στα μαθηματικά ή τον προφορικό λόγο. Η σιδηροπενία μπορεί να συνδέεται ακόμα και με τη συχνότερη εμφάνιση πυρετικών σπασμών, εγκεφαλικά επεισόδια στα παιδιά λόγω θρομβώσεων ή την ανεπαρκή ανοσιακή απάντηση σε λοιμώξεις.
Υπάρχουν παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη σιδηροπενίας-σιδηροπενικής αναιμίας στα παιδιά;
Ναι και μερικοί από αυτούς είναι το χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, το χαμηλό βάρος γέννησης, η προωρότητα, η παχυσαρκία, οι χορτοφαγικές δίαιτες, η υπερβολική πρόσληψη φρέσκου αγελαδινού γάλακτος, αλλά και νοσήματα του εντέρου ή χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις που εμποδίζουν την απορρόφηση του σιδήρου από τη διατροφή, όπως η κοιλιοκάκη, η αλλεργία στο γάλα αγελάδας, η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου.
Πότε έχουμε σιδηροπενία ή σιδηροπενική αναιμία;
Γενικά λέμε ότι έχουμε σιδηροπενία όταν η φερριτίνη στο αίμα είναι κάτω από 15 mg/L και αναιμία όταν η αιμοσφαιρίνη είναι κάτω από τις αναγραφόμενες τιμές:
- 6 μην-5χρ < 11 g/dl
- 5χρ-12 χρ <11.5 g/dl
- 12χρ <12 g/dl
Στα βρέφη και τα παιδιά εύκολα παρουσιάζεται σιδηροπενία καθώς έχουν γρήγορη ανάπτυξη και αύξηση της μυϊκής τους μάζας και το 30% των ημερήσιων αναγκών σε σίδηρο προέρχεται από τη διατροφή. Σε αντίθεση ο ενήλικας χρειάζεται μόνο 1-2 mg σιδήρου την ημέρα από την τροφή, ενώ οι υπόλοιπες ανάγκες του καλύπτονται από την καταστροφή των γηρασμένων ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Τι μπορώ να κάνω για να προλάβω την ανάπτυξη σιδηροπενίας στο παιδί μου;
Βασικό για την πρόληψη και αντιμετώπιση της σιδηροπενίας- σιδηροπενικής αναιμίας είναι η τακτική παρακολούθηση από παιδίατρο, ο οποίος θα δώσει τις κατάλληλες διαιτητικές οδηγίες, θα ζητήσει εργαστηριακό έλεγχο κοντά στην ηλικία του ενός χρόνου, αλλά και θα εκτιμήσει τυχόν παράγοντες κινδύνου για προληπτική χορήγηση σιδήρου ή και την επανάληψη των εργαστηριακών.
Μέτρα για τη πρόληψη σιδηροπενίας περιλαμβάνουν :
- Προληπτική χορήγηση σιδήρου στα αποκλειστικά θηλάζοντα βρέφη από την ηλικία των 4 μηνών και από την ηλικία των 2 εβδομάδων στα πρόωρα νεογνά. Η συμπληρωματική χορήγηση σιδήρου θα πρέπει να συνεχίζεται μέχρι το βρέφος να τρώει ικανοποιητικές ποσότητες κρέατος ή βρεφικών κρεμών εμπλουτισμένων με σίδηρο.
- αποφυγή φρέσκου αγελαδινού γάλακτος τον πρώτο χρόνο ζωής.
- μετά την ηλικία των 12 μηνών η πρόσληψη αγελαδινού γάλακτος δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 600ml την ημέρα.
- ικανοποιητική πρόσληψη κρέατος ανάλογα με την ηλικία και τροφών πλούσιων σε βιταμίνη C, που βοηθά στην απορρόφηση του σιδήρου των τροφών, όπως πορτοκάλια, μανταρίνια, ντομάτες, φράουλες και τα πεπονάκια κανταλούπε.